Mùi Nhà Cũ

  MẮM NÊM, MẮM RUỐC, MẮM CÁ – BA BẢN SẮC BA VÙNG MIỀN Có những buổi chiều, giữa bộn bề của cuộc sống thị thành, tôi bỗng thấy nhớ cái mùi mà người ta thường gọi là “đậm đà quê xưa”. Cái mùi ấy không phải hương hoa đắt tiền, không phải mùi cà phê rang xay trong những quán sang trọng… mà là mùi mắm. Vâng, mùi mắm – cái thứ tưởng chừng bình dị, dân dã, đôi lúc còn bị xem là “nặng mùi”, nhưng đối với những đứa con xa nhà như tôi, nó lại là cả một góc trời thương nhớ. Ở quê tôi, bữa cơm ngày xưa lúc nào cũng thấp thoáng hình bóng của mắm: chén mắm ruốc pha tỏi ớt đặt giữa mâm, chén mắm nêm má tự tay làm từ mùa cá trước, hũ mắm cá mẹ cất trên chạn bếp, cả những lần mắm kho thơm ngát khiến bụng đói cồn cào từ sân trước đã nghe mùi. Mỗi món một vị, mỗi vị một vùng, mỗi vùng một câu chuyện. Vậy mà gom lại, tất cả đều dẫn lối tôi quay về với ký ức của những ngày nghèo mà ấm áp hết biết. 1. Bữa cơm quê xưa – nơi mọi câu chuyện bắt đầu Hồi nhỏ, tôi cứ mong đến bữa cơm chiều. Không phải vì ...

  BỮA CƠM ĐÚNG VỊ, GIỮA PHỐ THỊ HỐI HẢ Chiều nay, giữa cái ồn ã của phố thị, tôi bỗng thèm cơm quê đến lạ. Không phải thèm món cao sang gì đâu – chỉ là thèm một chén cơm nóng, chấm chút mắm ruốc xào sả ớt, ăn với miếng cá khô chiên giòn. Thèm cái cảm giác ngồi quanh mâm cơm, nghe tiếng muỗng va chén lách cách, nghe giọng má gọi với ra từ gian bếp: “Cơm chín rồi đó nghen, vô ăn lẹ kẻo nguội!” Chỉ một câu nói thôi, mà như mở cả ký ức tuổi thơ trong tôi. 1. Mùi cơm chiều và tiếng gọi thân thương Ở quê, mỗi khi trời chạng vạng, gió mang theo mùi cơm mới nấu thơm lừng. Nhà tôi nhỏ, mái tôn cũ, nhưng bữa cơm lúc nào cũng đầy tiếng cười. Má hay bày ra mâm cơm giữa nhà – chén nước mắm trong veo, dĩa mắm ruốc xào sả ớt, thêm đĩa rau luộc hái ngoài vườn. Tôi nhớ, có bữa cơm chỉ có vậy thôi, mà ba tôi ăn ngon lành, vừa ăn vừa khen: “Cơm với mắm ruốc gì mà ngon quá trời, má tụi nhỏ nấu khéo thiệt.” Má cười, tay múc thêm cơm cho ba, nói nhỏ: “Có gì đâu, ruốc này hồi Tết làm, để h...