Bài đăng

MẮM NÊM, MẮM RUỐC, MẮM CÁ – BA BẢN SẮC BA VÙNG MIỀN

Hình ảnh
  MẮM NÊM, MẮM RUỐC, MẮM CÁ – BA BẢN SẮC BA VÙNG MIỀN Có những buổi chiều, giữa bộn bề của cuộc sống thị thành, tôi bỗng thấy nhớ cái mùi mà người ta thường gọi là “đậm đà quê xưa”. Cái mùi ấy không phải hương hoa đắt tiền, không phải mùi cà phê rang xay trong những quán sang trọng… mà là mùi mắm. Vâng, mùi mắm – cái thứ tưởng chừng bình dị, dân dã, đôi lúc còn bị xem là “nặng mùi”, nhưng đối với những đứa con xa nhà như tôi, nó lại là cả một góc trời thương nhớ. Ở quê tôi, bữa cơm ngày xưa lúc nào cũng thấp thoáng hình bóng của mắm: chén mắm ruốc pha tỏi ớt đặt giữa mâm, chén mắm nêm má tự tay làm từ mùa cá trước, hũ mắm cá mẹ cất trên chạn bếp, cả những lần mắm kho thơm ngát khiến bụng đói cồn cào từ sân trước đã nghe mùi. Mỗi món một vị, mỗi vị một vùng, mỗi vùng một câu chuyện. Vậy mà gom lại, tất cả đều dẫn lối tôi quay về với ký ức của những ngày nghèo mà ấm áp hết biết. 1. Bữa cơm quê xưa – nơi mọi câu chuyện bắt đầu Hồi nhỏ, tôi cứ mong đến bữa cơm chiều. Không phải vì ...

BỮA CƠM ĐÚNG VỊ, GIỮA PHỐ THỊ HỐI HẢ

Hình ảnh
  BỮA CƠM ĐÚNG VỊ, GIỮA PHỐ THỊ HỐI HẢ Chiều nay, giữa cái ồn ã của phố thị, tôi bỗng thèm cơm quê đến lạ. Không phải thèm món cao sang gì đâu – chỉ là thèm một chén cơm nóng, chấm chút mắm ruốc xào sả ớt, ăn với miếng cá khô chiên giòn. Thèm cái cảm giác ngồi quanh mâm cơm, nghe tiếng muỗng va chén lách cách, nghe giọng má gọi với ra từ gian bếp: “Cơm chín rồi đó nghen, vô ăn lẹ kẻo nguội!” Chỉ một câu nói thôi, mà như mở cả ký ức tuổi thơ trong tôi. 1. Mùi cơm chiều và tiếng gọi thân thương Ở quê, mỗi khi trời chạng vạng, gió mang theo mùi cơm mới nấu thơm lừng. Nhà tôi nhỏ, mái tôn cũ, nhưng bữa cơm lúc nào cũng đầy tiếng cười. Má hay bày ra mâm cơm giữa nhà – chén nước mắm trong veo, dĩa mắm ruốc xào sả ớt, thêm đĩa rau luộc hái ngoài vườn. Tôi nhớ, có bữa cơm chỉ có vậy thôi, mà ba tôi ăn ngon lành, vừa ăn vừa khen: “Cơm với mắm ruốc gì mà ngon quá trời, má tụi nhỏ nấu khéo thiệt.” Má cười, tay múc thêm cơm cho ba, nói nhỏ: “Có gì đâu, ruốc này hồi Tết làm, để h...

TÌM LẠI MÙI HƯƠNG CŨ, TÌM LẠI CẢM GIÁC XƯA

Hình ảnh
  TÌM LẠI MÙI HƯƠNG CŨ, TÌM LẠI CẢM GIÁC XƯA Có những ngày giữa cuộc sống hối hả nơi phố thị, tôi bỗng thèm một mùi hương quen thuộc — cái mùi mằn mặn, nồng nồng của mắm ruốc, mắm nêm, mắm kho… Mùi đó nghe thì dân dã, nhưng lại đủ sức kéo cả ký ức tuổi thơ tôi ùa về, rõ ràng như mới hôm qua thôi. Hồi nhỏ, nhà tôi nằm cuối xóm, sát cánh đồng. Bữa cơm quê ngày ấy chẳng có cao lương mỹ vị gì, chỉ quanh quẩn vài món giản đơn. Nhưng thiệt lạ, tôi nhớ như in từng hương vị, từng tiếng leng keng của chén đũa, và cả dáng má lom khom bên bếp tro chiều. 1. Bữa cơm quê – nơi lưu giữ cả trời ký ức Ngày xưa, bữa cơm chiều thường chờ má nhóm bếp. Tiếng củi cháy tí tách, khói lan khắp nhà, mùi mắm kho, mắm xào sả ớt bay lên, quyện cùng gió đồng, nghe vừa mặn vừa thơm. Má hay nói: – “Cơm quê nghèo chớ đượm tình nghe con. Có mắm là có cơm rồi.” Thiệt tình, chỉ cần chén cơm trắng, chén mắm ruốc rim sả ớt cay cay là đã ngon tới nao lòng. Ngồi quanh mâm, cha chan mắm nêm ăn với rau luộc, còn má...
Hình ảnh
Ăn một bữa cơm nhà, thấy cả thế giới dịu lại Có những ngày, giữa cái bộn bề của phố xá, tôi thèm đến nao lòng một bữa cơm nhà. Không phải cao lương mỹ vị, cũng chẳng cần bàn tiệc sang trọng. Chỉ cần một mâm cơm nhỏ, đặt trên chiếc bàn gỗ cũ sờn nước sơn, bốn góc là bốn cái ghế nhựa lưng thấp, nơi mấy chục năm trước cả gia đình quây quần bên nhau. Bữa cơm quê ngày ấy đơn sơ đến mức nếu đem kể cho mấy đứa trẻ bây giờ, chắc tụi nó sẽ tròn xoe mắt mà hỏi: “Ủa, ăn vậy sao đủ?” . Vậy mà đủ đó nghen! Đủ no, đủ ấm, đủ thương. Mùi mắm thơm lừng từ căn bếp nhỏ Nhớ mỗi buổi trưa nắng gắt, đi học về vừa tới cổng là đã nghe mùi mắm từ bếp bay ra thơm nức. Cái mùi nồng nồng, ngai ngái nhưng lạ thay lại khiến bao tử tôi réo lên ồn ào. Nghe tiếng lách tách trong chảo, tôi biết ngay má đang xào mắm sả ớt. “Má ơi, ăn gì mà thơm dữ vậy?” – tôi vừa cởi dép vừa chạy vô. Má cười, tay vẫn đảo chảo: “Mắm ruốc xào sả ớt đó con. Coi chừng cay nghen!” Mắm ruốc ngày xưa má hay để trong cái hũ sành nhỏ, đậy bằng ...
Hình ảnh
  Một Ngày Tối, Một Chén Mắm, Một Cảm Xúc Chiều nay, thành phố đổ mưa. Trời đục như một tấm vải xám treo lơ lửng, nặng trĩu. Tôi ngồi bên cửa sổ, nghe tiếng mưa gõ lộp bộp, bất giác trong lòng dâng lên một nỗi nhớ mênh mang. Nhớ cái mùi khói bếp len lỏi qua hàng dừa, nhớ tiếng má gọi vọng từ dưới bếp: “Con rửa tay lẹ đi nghen, cơm chín rồi đó!” Câu nói đơn giản vậy thôi, mà sao giờ nghe như một giấc mơ xa xăm. Ừ, ngày xưa bữa cơm quê có gì sang trọng đâu, chỉ toàn những món dân dã, vậy mà đứa con xa quê này cứ nhớ hoài, nhớ mãi. Nhớ tới rưng rưng. Hồi đó, bữa cơm quê là cả một trời thương Hồi nhỏ, mỗi chiều tan học, tôi chạy ù về nhà, thấy khói bếp tỏa lên từ mái lá là lòng mừng rơn. Căn bếp nhỏ của má lúc nào cũng ấm nồng, dù chẳng có gì nhiều nhặn. Một bữa cơm bình thường ở quê, quanh cái bàn gỗ đã lên nước bóng, chỉ cần có nồi cơm gạo mới thơm lừng, dĩa rau luộc xanh mướt, chén mắm ruốc dằm ớt đỏ au là thấy đủ đầy. Tôi còn nhớ rõ cái mùi mắm ruốc má kho chung với thịt ba ...
Hình ảnh
  HƯƠNG TRUNG – MẮM KHÔNG CHỈ LÀ GIA VỊ Chiều nay, trời Sài Gòn đổ mưa rào bất chợt. Tiếng mưa gõ rào rạt ngoài cửa sổ khiến lòng tôi bỗng dưng chộn rộn. Tự nhiên lại nhớ má, nhớ cái bếp nhỏ sau hè, nhớ cái chạn gỗ xưa cũ mà mỗi lần mở ra là thơm nồng mùi mắm. Nhớ cả những bữa cơm nghèo mà đầy ắp tiếng cười, với món mắm kho nóng hổi bốc khói giữa bàn, mà đũa nào cũng tranh nhau gắp cho lẹ. Người ta thường bảo, mắm là “quốc hồn quốc túy” của người Việt. Nhưng với tôi, mắm là cả một bầu trời ký ức. Là tiếng gọi “ăn cơm nghe con” vọng từ bếp, là ánh đèn dầu leo lét rọi lên mâm cơm chiều, là mùi thơm nồng nồng quyện khắp nhà, dai dẳng đến mức chỉ cần ngửi thấy đâu đó là tim lại rung lên như tiếng mẹ gọi. 1. Mắm ruốc và đôi đũa gắp vội Còn nhớ hồi nhỏ, nhà tôi nghèo thiệt nghèo. Ba má làm ruộng, có năm trời hạn, cỏ cháy vàng cả cánh đồng. Nhưng nghèo mấy thì nghèo, má vẫn cố nấu bữa cơm cho tụi nhỏ đầy đủ món. Không thịt cá, thì có mắm ruốc xào sả ớt – thơm lừng, cay nồng, ăn với ...
Hình ảnh
  Hương Vị Mắm Hương Trung – Mùi Thơm Của Quê Hương Tui còn nhớ cái bữa cơm trưa cách đây cũng lâu lắm rồi, chắc hồi tui mới lên cấp hai, cái tuổi mà bụng dạ đứa nào cũng hay đói, chạy nhảy rong ngoài đồng về là chỉ mong có chén cơm nóng, dĩa rau luộc và chén mắm ruốc quẹt. Má tui ngồi dưới bếp, tay bưng rổ rau muống, rổ đọt bí vừa mới hái ngoài vườn. Ông ngoại thì ngồi chồm hổm, bận cái quần cụt, tay cầm con dao nhỏ róc bẹ chuối non chuẩn bị để làm món mắm kho. Bữa cơm quê hồi đó đơn giản lắm, nhưng cái tình cái nghĩa thì đầy ắp. Mùi cơm chín bay khắp gian bếp nhỏ, hoà lẫn với mùi mắm ruốc má quậy sẵn để dành trong cái keo thuỷ tinh. Tui nhớ hoài hình ảnh má cẩn thận nêm từng muỗng mắm, thêm chút sả băm, vài lát ớt hiểm đỏ tươi rồi bắt chảo lên bếp than hồng. Mắm xào sả ớt nghe sực mũi, thơm nứt mùi đồng quê. Má hay cằn nhằn tụi tui: “Ăn ít thôi, cay đó, nghẹn là đừng có khóc.” Mà rồi bữa nào cũng ăn hết sạch, chén cơm chan miếng nước mắm pha tỏi ớt, kẹp miếng rau luộc, chấ...