Hương Vị Mắm Hương Trung – Mùi Thơm Của Quê Hương
Tui còn nhớ cái bữa cơm trưa cách đây cũng lâu lắm rồi, chắc hồi tui mới lên cấp hai, cái tuổi mà bụng dạ đứa nào cũng hay đói, chạy nhảy rong ngoài đồng về là chỉ mong có chén cơm nóng, dĩa rau luộc và chén mắm ruốc quẹt. Má tui ngồi dưới bếp, tay bưng rổ rau muống, rổ đọt bí vừa mới hái ngoài vườn. Ông ngoại thì ngồi chồm hổm, bận cái quần cụt, tay cầm con dao nhỏ róc bẹ chuối non chuẩn bị để làm món mắm kho.
Bữa cơm quê hồi đó đơn giản lắm, nhưng cái tình cái nghĩa thì đầy ắp. Mùi cơm chín bay khắp gian bếp nhỏ, hoà lẫn với mùi mắm ruốc má quậy sẵn để dành trong cái keo thuỷ tinh. Tui nhớ hoài hình ảnh má cẩn thận nêm từng muỗng mắm, thêm chút sả băm, vài lát ớt hiểm đỏ tươi rồi bắt chảo lên bếp than hồng. Mắm xào sả ớt nghe sực mũi, thơm nứt mùi đồng quê. Má hay cằn nhằn tụi tui:
“Ăn ít thôi, cay đó, nghẹn là đừng có khóc.”
Mà rồi bữa nào cũng ăn hết sạch, chén cơm chan miếng nước mắm pha tỏi ớt, kẹp miếng rau luộc, chấm chút mắm ruốc, trời ơi… ngon chi mà ngon dữ vậy.
Nỗi Nhớ Cái Gian Bếp Quê
Gian bếp nhỏ của má có cái bệ xi măng cũ kỹ, mấy hũ mắm cứ xếp hàng ngang. Mắm ruốc, mắm nêm, nước mắm, mắm cá kho… Mùi mắm nghe riết quen mũi, vậy mà mỗi lần về lại nghe vẫn nao lòng.
Có lần tui hỏi má:
“Má, sao mắm gì mà má làm cũng thơm hết trơn vậy?”
Má cười:
“Thơm vì mắm mình tự tay làm, tự tay phơi, tự tay quậy. Con ăn mới yên bụng. Chứ mua ngoài chợ nhiều khi hên xui, có bữa hôi tanh ăn không vô.”
Nhớ hồi xóm tui còn nghèo, nhà nào cũng dành sẵn vài hũ mắm để dành ăn quanh năm. Mùa nắng thì mắm khô lại, đậm đà. Mùa mưa thì mang ra kho, xào sả ớt, ăn với cơm nóng là hết sẩy. Ông ngoại hay dạy tui:
“Mắm là hồn quê, nghèo mà có hũ mắm ngon là ấm bụng rồi con.”
Ngày xưa, mấy chị em tui mê nhất là món mắm kho. Cả nhà bắc cái nồi đất lên, má bỏ miếng mỡ heo vô thắng, cho tép mỡ vàng ruộm, rồi mới đổ mắm vào kho. Thêm vài cọng sả đập dập, trái ớt cay, mùi thơm lan ra tận hàng rào. Hàng xóm đi ngang còn tấm tắc:
“Nhà bây nấu mắm kho hả? Cho tao chấm miếng coi!”
Nhiều khi nghĩ lại, thấy thương mấy món quê mùa thiệt. Giờ cơm phố xá, nhà hàng ê hề, nhưng cái vị mắm ruốc, mắm nêm má làm thì không đâu mua được. Ăn một miếng, nhớ cả bầu trời tuổi thơ.
Con Nít Giờ Lạ Ghê, Ăn Mắm Mà Ghiền
Dạo gần đây, thằng út nhà tui ở Sài Gòn học đại học, nó có bồ người Bắc. Bữa nọ dẫn bồ về quê chơi, má tui đã lo:
“Con nhỏ ngoài Bắc, ăn mắm ruốc được không con?”
Tui cười:
“Má cứ làm mắm xào sả ớt như xưa đi, ai ăn được thì ăn.”
Ai dè con nhỏ ăn một phát… ghiền luôn. Nó khen nức nở:
“Cô ơi, con tưởng mắm ruốc nồng lắm chứ ăn vậy thơm mà đậm đà quá. Cơm con ăn ba chén rồi nè.”
Má tui nghe vậy mừng lắm, còn gói cho hũ mang lên Sài Gòn. Mấy bữa sau, con nhỏ nhắn về:
“Cô ơi, hết mắm ruốc rồi, gửi lên cho con hũ nữa nha.”
Cái mùi mắm vậy đó, tưởng dân quê mình mới mê, hoá ra tụi nhỏ thành phố mà ăn được rồi cũng mê tơi. Má tui cứ cười hoài:
“Hồi xưa tụi bây ăn hoài còn la, giờ ai cũng đòi.”
Có Mắm Là Có Quê
Hồi nhỏ, tui hay đi học xa về trễ. Về tới cổng nghe tiếng lục đục trong bếp, biết má đang kho mắm. Tự nhiên bụng đói cồn cào. Vào nhà, má bưng ra cho chén cơm, chén mắm kho còn nóng hổi, bốc khói nghi ngút. Ngồi chồm hổm chấm miếng cà, miếng rau rồi đưa lên miệng… trời ơi, bao mệt mỏi tan biến hết.
Ông ngoại hay nói:
“Con đi đâu cũng được, miễn về nhà còn bữa cơm có mắm là yên tâm. Nghèo không sợ, sợ nhất bữa cơm lạnh tanh, không còn tiếng cười.”
Nhiều người nghe mắm thì chê nặng mùi. Nhưng quê tui, có hũ mắm ngon là có hết. Đám giỗ, đám tiệc, hay bữa cơm thường ngày, món mắm cứ lặng lẽ góp mặt, mà chẳng ai thấy chán. Thậm chí, nhà có khách, mấy món sang trọng dọn ra rồi, ai cũng vẫn mon men gắp chén mắm ruốc, mắm nêm chan cơm cho “ra vị quê”.
Mắm – Nỗi Nhớ Màu Quê
Từ ngày tui lên thành phố làm việc, má cứ lo:
“Sợ con không quen đồ ăn ngoài đó, toàn đồ ngọt, đồ béo, thiếu vị mắm lại nhớ nhà.”
Thật vậy, sống ở phố lâu ngày, ăn sơn hào hải vị gì rồi cũng nhớ mùi mắm. Mắm ruốc quẹt, mắm kho, mắm xào sả ớt… như cái vị neo giữ hồn quê, níu chân đứa con xa xứ. Mỗi lần về quê, tui đều ghé bếp, mở nắp hũ mắm, hít hà cho đã. Má thấy cười:
“Thèm thì đem lên mà ăn, nhớ giữ kỹ kẻo đổ hư uổng.”
Giờ mấy đứa cháu tui, đứa nào cũng tập ăn mắm từ nhỏ. Má tui cứ cười:
“Đời nào cũng vậy, con nít mà ăn mắm quen miệng rồi, lớn đi đâu cũng còn nhớ quê.”
Những Ngày Mắm Ở Phố
Giờ tui ở Sài Gòn, tủ lạnh lúc nào cũng có hũ mắm ruốc Hương Trung má gửi. Tui hay mở ra quậy miếng mắm, pha tỏi ớt, chấm xoài non, khế chua. Đám bạn đồng nghiệp thì khoái ăn ké. Có bữa tui đem hũ mắm nêm ra làm gỏi đu đủ. Cả phòng ăn sạch, còn giành nhau vét dĩa. Bữa khác, tui kho nồi mắm cá, cắt vài lát thịt ba rọi bỏ vô, bắc lên bếp gas liu riu. Mùi thơm bay cả xóm trọ, đứa nào đi ngang cũng hít hà:
“Nhà ai kho gì thơm dữ?”
Hỏi ra mới biết, đa số tụi nhỏ xa quê ở trọ cũng thèm mắm. Có đứa còn nhắn tui:
“Mai mốt về quê, cho tao ké hũ mắm nhen, tao nhớ mùi mắm má tao làm quá.”
Bữa Cơm Quê – Còn Mắm Là Còn Tình
Có những ngày mưa, bếp trọ nhỏ xíu, tui bắt nồi cơm, luộc ít rau muống, gắp ra dĩa, chan miếng nước mắm pha tỏi ớt. Ăn mà cứ như ngồi bên bếp má hồi xưa. Thấy nhớ tiếng má cằn nhằn:
“Ăn mắm đừng có đổ ra bàn, tanh nhà người ta cười.”
Còn nhớ tiếng ông ngoại xuýt xoa chén mắm kho, miệng nhai tóp tép mà lòng ấm áp. Bữa cơm quê không sang trọng, nhưng đậm đà. Bởi mắm không chỉ là món ăn, nó là sợi dây níu giữ kỷ niệm, níu giữ mái nhà có khói bếp, có tiếng cười, có tiếng bát đũa lanh canh.
Mắm Hương Trung – Giữ Gìn Vị Quê
Tui biết giờ người ta dễ mua mắm ngoài chợ, siêu thị cũng có, nhưng má tui vẫn hay dặn:
“Mắm ngon phải chọn chỗ quen, chỗ người ta làm kỹ, phơi nắng đủ ngày, quậy cho đều tay. Ăn vô mới thơm, không sợ đau bụng.”
Những hũ mắm Hương Trung má vẫn tin, vì như bữa má nói:
“Tụi nhỏ làm cũng kỹ như má làm ở nhà vậy. Mắm ruốc, mắm nêm, nước mắm gì cũng đậm đà, chan vô cơm, chấm rau luộc cũng ngon.”
Nhiều người xa quê như tui, lâu lâu ghé gian bếp, mở nắp hũ mắm Hương Trung, thấy mình như về lại tuổi thơ. Nhắm mắt lại, nghe tiếng gió đồng, nghe tiếng má gọi:
“Ra ăn cơm đi con, má kho mắm rồi nè.”
Lời Nhắn Nhủ Nhẹ Nhàng
Giờ đây, mỗi lần mưa rả rích, hay bữa nào chán cảnh phố xá xô bồ, tui lại muốn tự nấu cho mình bữa cơm quê. Chỉ cần có chén mắm ruốc, dĩa mắm xào sả ớt, hay tô mắm kho sền sệt… là đủ thấy lòng ấm.
Người ta đi xa, sợ nhất không phải thiếu tiền, mà sợ nhất là bữa cơm không còn vị quê. Vậy nên ai còn có má, còn có bữa cơm với hũ mắm thơm, xin đừng quên giữ gìn. Để một mai, đi đâu về đâu, lòng vẫn còn chỗ để nhớ mà quay về.
Ai thèm mắm, nhớ ghé Shopee: shopee.vn/huongtrungfood hay vô coi ở huongtrung.vn nghen. Má tui cũng hay coi Facebook facebook.com/nuocmamhuongtrung để xem tụi nhỏ nấu món gì lạ lạ với mắm. Còn hết mắm đột xuất thì cứ gọi liền: ☎ 0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.
Nhận xét
Đăng nhận xét