Một Ngày Tối, Một Chén Mắm, Một Cảm Xúc
Chiều nay, thành phố đổ mưa. Trời đục như một tấm vải xám treo lơ lửng, nặng trĩu. Tôi ngồi bên cửa sổ, nghe tiếng mưa gõ lộp bộp, bất giác trong lòng dâng lên một nỗi nhớ mênh mang. Nhớ cái mùi khói bếp len lỏi qua hàng dừa, nhớ tiếng má gọi vọng từ dưới bếp:
“Con rửa tay lẹ đi nghen, cơm chín rồi đó!”
Câu nói đơn giản vậy thôi, mà sao giờ nghe như một giấc mơ xa xăm. Ừ, ngày xưa bữa cơm quê có gì sang trọng đâu, chỉ toàn những món dân dã, vậy mà đứa con xa quê này cứ nhớ hoài, nhớ mãi. Nhớ tới rưng rưng.
Hồi đó, bữa cơm quê là cả một trời thương
Hồi nhỏ, mỗi chiều tan học, tôi chạy ù về nhà, thấy khói bếp tỏa lên từ mái lá là lòng mừng rơn. Căn bếp nhỏ của má lúc nào cũng ấm nồng, dù chẳng có gì nhiều nhặn. Một bữa cơm bình thường ở quê, quanh cái bàn gỗ đã lên nước bóng, chỉ cần có nồi cơm gạo mới thơm lừng, dĩa rau luộc xanh mướt, chén mắm ruốc dằm ớt đỏ au là thấy đủ đầy.
Tôi còn nhớ rõ cái mùi mắm ruốc má kho chung với thịt ba chỉ. Mùi ấy không lẫn vào đâu được: vừa mằn mặn, vừa thơm nồng, quyện với vị ngọt béo của thịt, thêm vài lát ớt cay xè, ăn cùng cơm nóng thì thôi… chỉ có một từ để tả: “đã”. Má hay nói, “Mắm này hồi Tết đó con, còn thơm lắm nghen, ăn cho hết chứ bỏ uổng lắm.” Rồi cả nhà cứ xúm lại, gắp từng miếng thịt sậm màu, chan chút mỡ sánh óng lên hạt cơm trắng.
Mà đâu chỉ mắm kho, lâu lâu má đổi sang mắm xào sả ớt. Chao ôi, cái mùi sả phi lên vàng ruộm, thơm lừng cả xóm. Má bỏ thêm mớ ớt tươi, cay xé lưỡi, xào chung với mắm cho đến khi dậy lên mùi đặc trưng, quyện lại như ôm hết vị mặn mòi của biển và nắng gió quê nhà. Ăn với cơm, hay chấm với trái cà pháo giòn rụm, nghe mà thấy thương cái thời nghèo mà ấm áp làm sao.
Một chén mắm – một câu chuyện
Người ta hay nói, mắm là thứ “nặng mùi”, khó ăn. Nhưng với dân quê mình, đó là cả một phần tuổi thơ, một phần ký ức. Mắm đâu chỉ là thức ăn, nó là câu chuyện, là nếp sống, là tình thân. Nhớ hồi nhỏ, trong bữa cơm, ngoại thường kể chuyện ngày xưa cực khổ, chỉ có mắm nêm, mắm ruốc ăn với rau rừng mà nuôi lớn mấy chục đứa con. Ngoại cười hiền:
“Hồi đó có chén mắm với trái khế chua là quý lắm rồi. Giờ tụi bây sướng quá trời!”
Tôi gật gù, đâu hiểu hết cái “quý” đó, cho tới khi lớn, đi xa, ăn bao nhiêu món sang trọng vẫn thấy trống trải. Cái cảm giác được bốc cơm nóng, chấm miếng mắm kho cay, nghe tiếng má cằn nhằn “Ăn từ từ thôi, bỏng lưỡi đó!” – cảm giác ấy, tìm đâu ra giữa chốn thị thành?
Tiếng cười quanh mâm cơm
Nhớ có lần, tôi dẫn đứa bạn thành phố về quê. Vừa đặt mông xuống chiếu, nó nhăn mặt:
“Trời, cái gì hôi vậy?”
Tôi cười khì:
“Hôi đâu, mắm ruốc đó! Ăn thử đi rồi biết.”
Nó nhăn nhó một hồi, cuối cùng cũng gắp thử một miếng mắm ruốc kho quẹt, ăn với cơm. Rồi… thôi xong, gắp lia lịa. Nó vừa ăn vừa nói:
“Trời ơi, ngon vậy mà giờ tao mới biết. Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”
Má tôi đứng bếp, nghe vậy thì cười hiền, quay qua nói nhỏ:
“Thấy chưa, mắm mình nấu đâu có thua ai đâu nghen.”
Tiếng cười của má, tiếng xì xào của cả nhà, tiếng đũa chạm vào chén… tất cả hòa quyện thành một thứ âm thanh mà giờ tôi chỉ còn giữ trong trí nhớ.
Xa quê, thèm một bữa cơm nghèo
Ngày tôi rời quê lên thành phố học, rồi làm việc, những bữa cơm quê dần trở thành kỷ niệm. Ở trọ, ăn cơm tiệm, đôi khi thèm đến cháy ruột một chén mắm ruốc, một dĩa rau luộc chấm mắm nêm, hay đơn giản là miếng cá kho dằm nước mắm ngon. Nhưng giữa thành phố, tìm đâu ra đúng cái vị ngày xưa?
Có lần, tôi đi chợ, thấy một hũ mắm trên kệ, hí hửng mua về. Nhưng mở ra, thử một miếng… không phải. Không phải cái vị mà má từng làm, không phải cái mùi mặn mòi mà tôi đã lớn lên cùng nó. Lúc đó mới thấy, hóa ra mắm quê không chỉ là mắm – nó còn là tình thương, là bàn tay người nấu, là tiếng nói cười bên bếp lửa.
Mỗi lần về nhà…
Mỗi lần về quê, điều tôi mong nhất không phải đi chơi, mà là được ăn một bữa cơm má nấu. Bữa cơm quê không cần cao lương mỹ vị, chỉ cần có chén mắm nêm thơm lừng, có nồi cá kho quẹt rim kỹ cho đến khi keo lại, mỡ bóng loáng, và dĩa rau vườn vừa hái ngoài sau. Má lúc nào cũng cười, nói:
“Thèm mắm thì má kho cho một nồi, đem lên thành phố ăn dần nghen.”
Nghe mà muốn ôm má thật chặt.
Một lời nhắn cho những ai còn má bên cạnh
Nếu giờ bạn đang ở quê, còn được ăn cơm chung với má, với ngoại… xin đừng bỏ lỡ. Đừng để một ngày nào đó ngồi giữa phố đông, nghe mưa rơi rồi thèm đến quay quắt một chén mắm ruốc, một miếng mắm kho như tôi bây giờ. Những bữa cơm quê, tưởng chừng bình thường, mà chính là thứ giữ chúng ta gần nhau nhất.
Tôi viết những dòng này trong một chiều mưa, nhớ má quay quắt. Nhớ bữa cơm nghèo mà ấm áp. Nhớ mùi mắm ruốc, mắm nêm, mắm kho sả ớt thơm lừng cả xóm. Nếu bạn cũng nhớ, hoặc chưa từng được ăn thử một chén mắm đúng nghĩa, thử tìm về hương vị ấy đi – để biết vì sao một hũ mắm nhỏ có thể ôm trọn cả bầu trời ký ức.
Ai thèm mắm, nhớ ghé Shopee: shopee.vn/huongtrungfood hay vô coi ở huongtrung.vn nghen. Má tui cũng hay coi Facebook facebook.com/nuocmamhuongtrung để xem tụi nhỏ nấu món gì lạ lạ với mắm. Còn hết mắm đột xuất thì cứ gọi liền: ☎ 0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.
Nhận xét
Đăng nhận xét