Mắm Hương Trung – Sự Gắn Kết Trong Từng Bữa Cơm
Mỗi bữa cơm không cần phải cầu kỳ, chỉ cần một chén mắm Hương Trung là đủ. Đó là những bữa cơm cùng nhau chia sẻ, là những khoảnh khắc gia đình quây quần, là sự ấm áp trong từng giọt mắm.
Những chiều buông nắng nhạt, tôi hay nhớ về gian bếp cũ của má. Nó bé thôi, gạch tàu đỏ loang lổ, vách ván đã sờn, vách tôn thì loang gỉ, nhưng ở đó chưa bao giờ thiếu tiếng cười và mùi mắm thơm đến lạ.
Ngày nhỏ, tôi hay ngồi chồm hổm trên chiếc ghế gỗ thấp, ngó má lom khom bên bếp than. Cái bếp lò củi nổ lách tách, bốc lên khói cay mắt nhưng thơm. Má bảo: “Cái mùi này mới là mùi nhà nghen con. Mắm xào sả ớt phải phi cho cháy cạnh mới ngon.”
Má làm mắm chẳng cầu kỳ gì đâu. Chỉ hũ mắm ruốc mua ngoài chợ, thêm nắm sả băm, mấy trái ớt hiểm cắt nhuyễn, tỏi phi vàng rồi cho mắm vô đảo đều. Lửa liu riu, tay má đảo đều, hương mắm quyện với sả ớt thơm lừng, cả xóm ngửi thấy là biết nhà tui sắp ăn cơm.
Có bữa mưa giăng trắng xóa, ngoài hiên gió lùa lạnh ngắt, trong bếp má vẫn ngồi mân mê mớ cá đồng. Má hay kho mắm cá kèo, mắm lóc, rồi để dành ăn dần. Cái vị mắm kho cay cay, đậm đà, chan cơm nguội thôi mà ăn ba chén mới đã.
Hồi đó nghèo, mâm cơm chẳng có gì sang. Có khi chỉ là chén mắm ruốc chưng thịt ba rọi, thêm dĩa rau luộc má hái ngoài bờ mương, nồi cơm gạo mới thơm dẻo. Ấy vậy mà vui. Má hay nói: “Con ăn đi, chừa đó má dọn rồi ăn sau.” Má cứ vậy, lúc nào cũng sợ mấy đứa con không no.
Nhớ hồi Tết, bếp má rộn ràng mùi mắm hơn cả. Mắm nêm pha tỏi ớt, gói trong trái thơm chín vàng, ăn kèm thịt luộc, bánh tráng, rau sống. Chị tôi hay nhón tay chấm trộm, bị má gõ đầu cái cốp: “Chưa dọn mâm đã bốc. Mắm nêm này để cuốn bánh tráng cho ngon.”
Ngày Tết má làm mắm để dành, treo trong cái xó bếp, thỉnh thoảng lại rót ra chén. Có lần bạn tôi ghé chơi, vừa ngửi đã la: “Trời, mắm gì mà nặng mùi quá trời!” Má cười cười, tay múc cho nó miếng, kêu ăn thử đi. Nó gật gù: “Ủa ngon dữ ha, mặn mặn cay cay, dính cơm ghê luôn á.” Từ bữa đó, mỗi lần ghé, nó cứ đòi má cho hũ mắm mang về.
Đi học xa, tôi nhớ bữa cơm nhà nhất. Ở trọ, ăn cơm tiệm, thức ăn đầy đĩa mà cứ nhạt thếch. Có lần nhớ quá, tôi gọi về hỏi má cách làm mắm ruốc xào sả ớt. Má kêu: “Có gì đâu, mắm ruốc má gửi vô rồi đó, kiếm nắm sả, đâm ớt, phi tỏi rồi làm đi. Ăn không hết thì bỏ ngăn đá, lúc nào thèm lấy ra chưng tiếp.”
Nhờ hũ mắm nhỏ mà tôi níu được chút hương quê giữa thành phố đông đúc. Bạn bè ghé phòng, thấy tôi ngồi xào mắm, đứa bịt mũi, đứa tấm tắc: “Ê, cái mùi này… hôi mà sao tao thấy thèm dữ!” Tôi chỉ cười: “Mắm quê tao đó, ăn thử đi rồi biết.”
Cái mắm – nghe dân dã thiệt, nhưng với tôi nó thiêng lắm. Nó gói ghém tuổi thơ, giữ lại hình bóng má bên bếp. Mỗi lần mở hũ mắm, tôi như thấy má lom khom, mồ hôi nhỏ xuống nồi, tay đảo đều, miệng nhắc: “Mặn ngọt vừa thôi nghen, cay đừng nhiều quá, mấy đứa nhỏ không ăn được.”
Giờ má già rồi, tay chân yếu, bếp củi cũng không còn. Má chuyển qua bếp gas, hũ mắm ruốc má làm sẵn, ai ăn thì múc, có khi má gửi vô cho tôi mấy hũ, kèm túi tỏi, bó sả thơm. Tôi ôm hũ mắm, nghe ấm như ôm má vô lòng.
Có lần về quê, má dọn cơm, mở nắp hũ mắm kho, khói bốc lên thơm phưng phức. Thằng cháu tôi còn nhỏ xíu mà bốc miếng cơm chan mắm, vừa ăn vừa tấm tắc: “Ngoại ơi, mắm gì ngon dữ!” Má cười rơm rớm: “Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”
Bữa cơm bây giờ vẫn giản dị vậy thôi. Dĩa rau luộc, chén mắm chưng, nồi canh tập tàng hái vội sau vườn. Nhưng đông đủ mặt con cháu, má mới chịu ăn ngon miệng. Thứ hương vị cũ kỹ mà chẳng bao giờ lỗi thời, vì nó đầy ắp thương yêu.
Người ta giờ ăn sang, nhiều món lạ, nhiều vị mới. Nhưng hỏi tôi, tôi vẫn mê nhất chén cơm chan mắm. Mắm kho, mắm xào, mắm ruốc, mắm nêm… món nào cũng gói ghém trong đó làn hơi ấm bàn tay má, giọng cha xới cơm, tiếng anh chị cười giòn. Mắm không chỉ mặn – nó còn đậm tình.
Nhiều khi ngồi nhớ lại, tôi ước gì ai cũng giữ được một góc bếp quê cho riêng mình, dù sống ở Sài Gòn, Hà Nội hay bên kia nửa vòng trái đất. Để khi mệt, mở hũ mắm ra, nghe mùi thôi cũng thấy mình nhỏ lại, được má dọn cho bữa cơm nóng, được chấm rau luộc, gắp thịt ba rọi, bưng chén mắm kề nhau mà cười rôm rả.
Đêm nay, tôi lại xới tô cơm nguội, múc muỗng mắm ruốc má gửi. Mùi sả ớt bốc lên thơm lừng. Một mình, mà nghe nhà đâu đây, nghe tiếng má cằn nhằn: “Ăn từ từ thôi, nghẹn bây giờ.”
Ai còn cha còn mẹ, ráng giữ lấy bữa cơm. Ai xa quê, đừng quên hũ mắm nhỏ nơi góc bếp. Mắm không chỉ là gia vị – mắm là ký ức, là tình thương, là sợi dây nối ta về mái nhà xưa cũ.
Ai thèm mắm, nhớ ghé Shopee: shopee.vn/huongtrungfood hay vô coi ở huongtrung.vn nghen. Má tui cũng hay coi Facebook facebook.com/nuocmamhuongtrung để xem tụi nhỏ nấu món gì lạ lạ với mắm. Còn hết mắm đột xuất thì cứ gọi liền: ☎ 0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.
Nhận xét
Đăng nhận xét